Menu Górne

Łyko to moje nazwisko rodowe. A może jednak Smolarz lub Smolarek? Część 1

Szukając informacji o moich przodkach doszedłem do aktu zgonu Kajetana (Jana Kantego) Łyko ojca Rafała. Odnalezienie tego aktu jednak wniosło więcej niewiadomych na temat Kajetana niż odpowiedzi jakich oczekiwałem. Na podstawie tego aktu dowiedziałem się, że jego rodzice są nieznani i nie wiadomo gdzie się urodził co zatrzymywało moje poszukiwania w miejscu.

1856 Łyko Jan Kanty Kajetan s. Łukasza - akt zgonu

W akcie zgonu Kajetana (Jana Kantego) napisane jest:

"26. Patrzyków: Działo się we wsi Makowiskach dnia dwudziestego drugiego Marca tysiąc osiemset pięćdziesiątego szóstego roku o godzinie jedenastej rano stawili się Rafał Łyko Włościanin Zagrodnik lat trzydzieści cztery i Ignacy Luniozki Włościanin Zagrodnik lat trzydzieści cztery liczący. Obydwa we wsi Patrzykowie zamieszkali i oświadczyli, że w dniu dwudziestym bieżącego miesiąca i roku o godzinie drugiej w nocy umarł Jan Kanty Łyko Włościanin Żebrak lat sześćdziesiąt trzy mający, we wsi Patrzykowie zamieszkały, miejsce urodzenia i Imiona Rodziców niewiadome, ... owdowiałą żonę Franciszkę z Cichoniów. Po przekonaniu się na ocznie o Zejściu Łyko akt ten przeczytany stawiającym z których pierwszy jest synem zmarłego i przez nas tylko podpisany gdyż stawiający pisać nie umieją. Ksiądz Antoni Romanowski proboszcz utrzymujący akta".

 

Wcześniejszym aktem jaki znalazłem był akt ślubu Rafała.

1850 Łyko Rafal i Katarzyna Cichon - akt malzenstwa

"Patrzyków - Działo się we wsi Makowiskach dnia czwartego Listopada Tysiąc osiemset pięćdziesiątego roku o godzinie Dwunastej w południe. Wiadomo czyniemy że u przytomności Świadków Grzegorza Meli Włościanina zagrodnika ze wsi Patrzykowa lat pięćdziesiąt i Bartłomieja Hiszpańskiego Włościanina Zagrodnika z Patrzykowa lat trzydzieści cztery liczącego, obydwóch nie krewnych ani powinowatych niżej wymienionych nowo zaślubionych. Na dniu dzisiejszym zawarte zostało Religijne małżeństwo miedzy Rafałem Łyko małżonkiem Włościaninem w wsi Patrzykowie przy rodzicach zostającym urodzonym w tejrze wsi z Jana i Magdaleny z Rydzów małżonków Łyków Włościan tamże na zagrodzie osiadłych lat dwadzieścia sześć ... a panną Katarzyną Cichoń córką Jana i Małgorzaty z Plebaników małżonków Cichoniów Włościan zagrodników na pustkowiu Kule zrodzoną a we wsi Patrzykowie ... zostają. Małżeństwo to poprzedziły trzy zapowiedzi w dniach dwudziestym ... Października i trzecim Listopada roku bieżącego w Parafii Makowiska. Tamowania małżeństwa nie zaszło. Małżonkowie oświadczają iż nie zawarli umowy przedślubnej. Akt ten stanowiącym i Świadkom przeczytany, sami poświadczyliśmy gdyż stawiający i Świadkowie oświadczyli że pisać nie umieją. Ksiądz Antoni Romanowski proboszcz Makowiski"

 

Czytamy w nim, że Rafał jest synem Jana Łyko (Kajetan) i Magdaleny z Rydzów. Brakowało mi zarówno aktu urodzenia Kajetana jak i Rafała mimo, iż metryki urodzeń, ślubów oraz zgonów w parafii Makowiska są dostępne od 1908 roku. Byłem w kropce bo nie miałem dalszego zaczepienia. Szperałem po metrykach aż napotkałem na akt zgonu Macieja Łyko syna Łukasz. W akcie tym opisany jest Kanty Łyko jako świadek. W akcie jest opisana zależność zmarłego do Kantego (Kajetan) ale niestety niewyraźnie i nie da się jej odczytać - dało mi to do myślenia.

1823 Łyko Maciej syn Łukasza - akt zgonu

 "Nr 46. Wieś Patrzyków. Roku Tysiąc osiemsetnego dwudziestego trzeciego dnia dziesiątego miesiąca czerwca o godzinie trzeciej po południu przed nami Łukaszem Piskorskim urzędnikiem stanu Cywilnego Gminy Makowiska Powiatu Radomskego w województwie Kaliskim stawili się Łukasz Łyko włościanin liczący lat pięćdziesiąt Ojciec zmarłego i Kanty Łyko włościanin liczący dwadziścia sześć (brat) Zmarłego zamieszkali w Patrzykowie i oświadczyli nam iż dnia dziewiątego miesiąca czerwca roku bieżącego o godzinie trzeciej po południu Maciej Łyko żyjący rok jeden i miesięcy trzy. Syn Łukasza i Agnieszki z Dłubaków Łyków zamieszkałych włościan w Patrzykowie Umarł dnia i roku jako wyżej w domu ojców swoich w Patrzykowie pod numerem trzecim. Po czem ośwadczającym niniejszy akt był czytany i przez Nas podpisany ile że świadkie wyrażone oby pisać nie umieją.

Łukasz Piskorsk Urzędnik Stanu Cywilnego Gminy Makowiska"

 

Nasiliłem poszukiwania i przeglądałem po kolei akty ale nic nie znajdowałem, zdawało by się, że w tym miejscu urwała się historia mojej rodziny. Zastanawiałem się już nad tym, że może moi przodkowie migrowali z terenów innych parafii do Patrzykowa. Przejrzałem wszystkie niezindeksowane lata w tym okresie i nic. W końcu rozpocząłem przeglądać lata już zindeksowane. Nie liczyłem za bardzo na coś odkrywczego dlatego bardziej szukałem powiązań np. w świadkach aby uzyskać jakiekolwiek ślady. Przeglądając indeksy napotkałem na ciekawy wpis gdzie w 1923 roku był przedstawiony zapis, że urodził się „Łyko vel Smolarek Rafał” zaświeciła mi się lampka bo w spisie na http://geneteka.genealodzy.pl nie było takiego urodzonego osobnika o nazwisku Łyko.

Przeszedłem szybko do tego aktu i znalazłem tam oba nazwiska Łyko i Smolarek przy imieniu Rafał, który był synem Kajetana (Jana Kantego) i Magdaleny z Rydzów.

1823 Łyko Rafal s. Jan Kanty Łyko vel Smolarek - akt urodzenia

"Nr 72. Wieś Patrzyków. Roku Tysięcznego osiemsetnego dwudziestego trzeciego dnia dziewiętnastego miesiąca Października o godzinie czwartej po południu. Przed Nami Łukaszem Piskorskim Urzędnikiem Stanu Cywilnego Gminy Makowiskiej Powiatu Radomskiego w Województwie Kaliskim. Stawił sie Jan Kanty Smolarek (dopisek na marginesie: vel. Łyka)) włościanin liczący lat dwadzieścia siedem zamieszkały w Patrzykowie i okazał Nam dziecię płci męskiej, które urodziło się w domu jego w Patrzykowie pod numerem trzecim, na dniu dwunastym miesiąca października roku bieżącego o godzinie pierwszej po południu. Oświadczając, iż jest spłodzone z niego i Magdaleny z Rydzów, liczącej lat dziewiętnaście jego małżonki i  że życzeniem jego jest nadać mu imię Rafał. Po uczynieniu powyższego oświadczenia i okazania dziecięcia u przytomności Grzegorza Meli włościanina włościanina liczącego lat dwadzieścia trzy, tudzież Tomasza Raka włościana liczącego lat siedemdziesiąt obydwóch zamieszkałych w Patrzykowie. Ojcu i tymże swiadkom niniejszy Akt był czytany przez Nas podpisany, ili że w Akcie wyrażone Osoby pisać nie umieją. Łukasz Piskorski Urzędnik Stanu Cywilnego"

Po wpisaniu do wyszukiwarki indeksów frazy „smolar” pojawiły się wpisy. Między innymi przytaczany akt urodzenia Rafała, który był zindeksowany jako Smolarek. Stąd wiem że Kajetan (Jan Kanty) i Rafał posługiwali się dwoma nazwiskami. Cześć jego aktów i jego dzieci jest na raz na nazwisko Łyko a raz na nazwisko Smolarek lub Smolarz. Idąc dalej tym tropem odnalazłem akt ślubu Kantego (pierwszego ślubu) gdzie występował jako Smolarek (w drugim ślubie Z Franciszką z Cichoniów był już Łyko). Z aktu tego dowiedziałem się również, że zapisywany był jako Kajetan Smolarz, który jest synem Łukasza i Agnieszki z Dłubaków Smolarzów. Kajetan jako pierwszą ożenił się z Magdaleną z Rydzów. Pomyłkowo raz w tym akcie pani młoda jest wpisana jako Barbara (imię matki) a raz prawidłowo jako Magdalena. Wiedząc jak mieli na imię rodzice Kajetana poszukałem aktu urodzenia Kajetana. Znałem też jego wiek z aktu ślubu z Magdaleną.

1797 Łyko Kajetan s. Łukasza - akt urodzenia

Miał on wówczas w 1822 roku 25 lat czyli urodził się w 1797. Przeszukałem akty parafii Wąsosz Górny po łacinie i znalazłem akt, w którym występuje Luca Smolarz (Łukasz Smolarz) oraz Agneti (Agnieszka) z Dłubaków. Po skrócie CL (prawnie zaślubieni) następuje imię Caietanus (Kajetan). Stąd w artykule używałem imienia Kajetan mimo, że w aktach prawie wszędzie występuje jako Jan Kanty. Następnie po słowie Patrini (rodzice chrzestni) wymienione są osoby Stanisław Dłubak i Katarzyna Wybrańcowa. Stwierdzenie „Circulo Radomszen” może odnosić się do terenu powiatu Radomszczańskiego (należał do niego Patrzyków). W akcie jest także mowa o ogrodniku „hortulami”. W tym artykule: http://genealodzy.pl/PNphpBB2-printview-t-9525-start-45.phtml określenie „hortulami” odnosi się do ogrodnika-zagrodnika. Czyli rolnika na jednym Łanie co by się zgadzało z późniejszymi zawodami moich przodków.

Moje poszukiwania będą się teraz koncentrowały na wyjaśnieniu pochodzenia i nazwiska Smolarek/Smolarz.